महाराष्ट्र शाळा शिक्षकेतर कर्मचारी भरती ३५,०२९ पदे, पात्रता, कागदपत्रे आणि संपूर्ण माहिती

राज्यातील मान्यताप्राप्त खासगी अंशतः व पूर्णतः अनुदानित माध्यमिक आणि उच्च माध्यमिक शाळांमध्ये नोकरीची सुवर्णसंधी शोधणाऱ्या उमेदवारांसाठी एक अत्यंत मोठी आणि दिलासादायक बातमी आहे. महाराष्ट्र शासनाच्या शालेय शिक्षण विभागाने अधिकृत शासन निर्णय (GR) जारी करून शिक्षकेतर कर्मचाऱ्यांच्या (Non-Teaching Staff) प्रलंबित सरळसेवा पदभरतीला अखेर मंजुरी दिली आहे

तब्बल २१ वर्षांनंतर (२००५ पासून रखडलेली प्रक्रिया) ही भरती प्रक्रिया मोठ्या प्रमाणावर राबवली जात आहे. या भरतीमध्ये एकूण ३५,०२९ पदे मंजूर करण्यात आली असून, सध्या या भरतीसाठीचे स्वतंत्र ऑनलाइन पोर्टल (Non-Teaching Recruitment Portal) युद्धपातळीवर तयार करण्याचे काम अंतिम टप्प्यात आले आहे. या विस्तृत लेखात आपण ही भरती कधी होणार, यासाठी कोणती कागदपत्रे लागतील, पात्रता आणि वयोमर्यादा काय असेल याबद्दलची संपूर्ण माहिती सविस्तरपणे पाहणार आहोत.

---

📌 विषयाची पार्श्वभूमी आणि सध्याचे महत्त्व (Introduction)

राज्यातील हजारो शाळांमध्ये गेल्या अनेक वर्षांपासून कनिष्ठ लिपिक, प्रयोगशाळा सहाय्यक आणि ग्रंथपाल अशी महत्त्वाची पदे रिक्त पडून होती. यामुळे शाळांच्या प्रशासकीय कामकाजावर मोठा ताण येत होता. या पार्श्वभूमीवर विविध शिक्षकेतर संघटनांनी शासनाकडे सातत्याने मागण्या केल्या होत्या.

अखेर शालेय शिक्षण विभागाने शासन निर्णयाद्वारे भरतीवरील बंदी उठवून या प्रक्रियेला हिरवा कंदील दिला. बोगस नियुक्त्या आणि भ्रष्टाचार रोखण्यासाठी शासनाने संपूर्ण प्रक्रिया ऑनलाईन पद्धतीने आणि पारदर्शक स्वरूपात राबवण्याचा ऐतिहासिक निर्णय घेतला आहे, ज्यामुळे पात्र व गुणवंत उमेदवारांना न्याय मिळणार आहे.

---

📅 शाळा शिक्षकेतर भरती कधी होणार? (Expected Dates)

३५,०२९ शिक्षकेतर पदांची प्रत्यक्ष भरती प्रक्रिया (जाहिरात आणि ऑनलाइन अर्ज) नोव्हेंबर २०२६ ते डिसेंबर २०२६ दरम्यान अधिकृत पोर्टलवर सुरू होण्याची दाट शक्यता आहे.

सध्या ही भरती खालील प्रशासकीय टप्प्यांमधून जात आहे, ज्यामुळे जाहिरात येण्यास थोडा वेळ लागत आहे

• पदे व्हेरिफिकेशन (नोव्हेंबर २०२६): सध्या सर्व जिल्ह्यांचे शिक्षण उपसंचालक आणि शिक्षणाधिकारी शाळांमधील रिक्त व मंजूर पदांचे ऑनलाइन पोर्टलवर १००% व्हेरिफिकेशन (पडताळणी) करत आहेत.
• पदोन्नती आणि अनुकंपा प्रक्रिया: नियमानुसार, थेट सरळसेवा भरतीची जाहिरात काढण्यापूर्वी चतुर्थश्रेणी कर्मचाऱ्यांची पदोन्नती (Promotion) आणि अनुकांपा तत्त्वावरील उमेदवारांची नियुक्ती आधी केली जाईल.
• थेट सरळसेवा जाहिरात (डिसेंबर २०२६ च्या सुमारास): वरील दोन्ही प्रक्रिया पूर्ण झाल्यानंतर शिल्लक राहिलेल्या सुमारे ९,००० रिक्त जागांसाठी खुल्या प्रक्रियेद्वारे ऑनलाईन अर्ज मागवले जातील.

---

📂 भरतीसाठी लागणारे आवश्यक दस्तऐवज (Required Documents List)

या भरतीसाठी ऑनलाइन अर्ज करताना आणि कागदपत्र पडताळणीच्या (Document Verification) वेळी उमेदवारांकडे खालील अधिकृत कागदपत्रे असणे अनिवार्य आहे. उमेदवारांनी ही कागदपत्रे आत्तापासूनच तयार ठेवावीत

१. वैयक्तिक आणि ओळखीचे पुरावे

• आधार कार्ड (Aadhaar Card) किंवा पॅन कार्ड / मतदान ओळखपत्र.
• शाळा सोडल्याचा दाखला (Leaving Certificate – LC) किंवा १० वीचे बोर्ड प्रमाणपत्र (वयाचा पुरावा म्हणून).
• पासपोर्ट साईझ फोटो आणि स्वाक्षरी (स्कॅन केलेली).

२. शैक्षणिक कागदपत्रे (Educational Documents)

• १० वी आणि १२ वीचे गुणपत्रक (Marklist) व प्रमाणपत्र (Board Certificate).
• पदवी गुणपत्रक (Graduation Marksheets) आणि पदवी प्रमाणपत्र (Degree Certificate) – लिपिक व ग्रंथपाल पदासाठी.
• ग्रंथालय शास्त्र पदवी/पदविका प्रमाणपत्र (B.Lib / M.Lib / D.Lib) – फक्त ग्रंथपाल पदासाठी.

३. तांत्रिक कौशल्य प्रमाणपत्रे (Technical Certificates)

• शासकीय टायपिंग प्रमाणपत्र (GCC-TBC): कनिष्ठ लिपिक पदासाठी मराठी ३० श.प्र.मि. आणि इंग्रजी ४० श.प्र.मि. चे मूळ प्रमाणपत्र आवश्यक.
• संगणक साक्षरता प्रमाणपत्र: MS-CIT किंवा केंद्र/राज्य शासनाने मान्यता दिलेले समकक्ष प्रमाणपत्र.

४. आरक्षण आणि इतर महत्त्वाचे दाखले

• जातीचा दाखला (Caste Certificate): मागासवर्गीय प्रवर्गातून अर्ज करणाऱ्या उमेदवारांसाठी.
• नॉन-क्रिमिलेअर प्रमाणपत्र (Non-Creamy Layer): SC/ST व्यतिरिक्त इतर सर्व मागासवर्गीय प्रवर्गातील उमेदवारांसाठी चालू आर्थिक वर्षातील वैध प्रमाणपत्र.
• अधिवास प्रमाणपत्र (Domicile Certificate): महाराष्ट्र राज्याचा रहिवासी असल्याचा पुरावा.
• EWS प्रमाणपत्र: आर्थिकदृष्ट्या दुर्बल घटकातील उमेदवारांसाठी चालू वर्षाचा दाखला.
• विशेष आरक्षण प्रमाणपत्र: अपंग (Divyang), माजी सैनिक, प्रकल्पग्रस्त, भूकंपग्रस्त किंवा खेळाडू आरक्षण असल्यास संबंधित अधिकृत विभागाचे प्रमाणपत्र.

---

शैक्षणिक पात्रता आणि आवश्यक कौशल्ये (Educational Qualification)

या भरती अंतर्गत येणाऱ्या विविध पदांसाठी शासनाने निश्चित केलेले निकष खालीलप्रमाणे आहेत

⚠️ प्रत्यक्षात ९,००० ते १०,००० पदांवरच भरती का होणार?

जरी एकूण मंजूर पदे ३५,०२९ असले, तरी प्रत्यक्ष नवीन उमेदवारांसाठी साधारणतः ९,००० ते १०,००० जागांवरच नवीन भरती केली जाईल. याची प्रमुख तांत्रिक कारणे खालीलप्रमाणे आहेत

1. आधीच कार्यरत कर्मचारी (५०% पदे): या मंजूर जागांपैकी जवळपास ५० टक्के जागांवर जुने कर्मचारी आधीपासूनच सेवेत कार्यरत आहेत.
2. अतिरिक्त पदे (२५% पदे): नवीन संचमान्यतेच्या निकषांमुळे सुमारे २५ टक्के पदे अतिरिक्त (Surplus) ठरली आहेत. नियमानुसार, नवीन भरती करण्यापूर्वी या अतिरिक्त कर्मचाऱ्यांचे आधी इतर शाळांमध्ये समायोजन (Adjustment) करणे बंधनकारक आहे.
3. शिल्लक जागा (२५% पदे): वरील दोन्ही प्रक्रिया वजा जाता निव्वळ २५% रिक्त जागा (सुमारे ९,००० ते १०,००० पदे) नवीन उमेदवारांसाठी उपलब्ध राहतील.

---

🎓 शैक्षणिक पात्रता आणि वयोमर्यादा (Eligibility & Age Limit)

शैक्षणिक पात्रता

• कनिष्ठ लिपिक: कोणत्याही शाखेची पदवी + मराठी ३० व इंग्रजी ४० टायपिंग + MS-CIT.
• प्रयोगशाळा सहाय्यक: किमान १२ वी सायन्स (HSC Science) उत्तीर्ण.
• पूर्णवेळ ग्रंथपाल: कोणत्याही शाखेची पदवी + ग्रंथालय शास्त्रातील पदवी (B.Lib) किंवा डिप्लोमा.

वयोमर्यादा (Age Limit):

• खुला प्रवर्ग (Open): १८ ते ३८ वर्षे.
• मागासवर्गीय प्रवर्ग (Reserved): १८ ते ४३ वर्षे (५ वर्षांची सूट).

हे देखील वाचा : जलसंपदा विभागात ३९,७२२ पदांच्या मंजुरी, नवीन पदभरती,

---

🎯 निष्कर्ष आणि सोशल मीडिया शेअरिंग (Conclusion & CTA)

२१ वर्षांनंतर होणारी ही शिक्षकेतर कर्मचारी भरती राज्यातील सुशिक्षित बेरोजगार तरुण-तरुणींसाठी एक मोठी सुवर्णसंधी आहे. नोव्हेंबर ते डिसेंबर २०२६ दरम्यान या भरतीची अधिकृत जाहिरात पोर्टलवर प्रसिद्ध होण्याची दाट शक्यता आहे. त्यामुळे उमेदवारांनी वर दिलेली सर्व कागदपत्रे आत्तापासूनच गोळा करून ठेवावीत, जेणेकरून ऐनवेळी धावपळ होणार नाही.

तुम्हाला ही माहिती कशी वाटली? तुम्ही कोणत्या पदासाठी तयारी करत आहात आणि तुमची कागदपत्रे तयार आहेत का? आम्हाला खाली कमेंट करून नक्की सांगा. हा महत्त्वपूर्ण लेख आपल्या सर्व बेरोजगार मित्र-मैत्रिणींपर्यंत आणि शिक्षक-शिक्षकेतर ग्रुप्सवर WhatsApp आणि Facebook वर नक्की शेअर करा

---

❓ वारंवार विचारले जाणारे प्रश्न (FAQ)

१. ही शिक्षकेतर भरती कधी सुरू होणार आहे?
उत्तर: शासन स्तरावर शाळांच्या जागांचे अंतिम व्हेरिफिकेशन पूर्ण झाल्यानंतर, नोव्हेंबर ते डिसेंबर २०२६ च्या दरम्यान अधिकृत पोर्टलवर भरतीची प्रक्रिया सुरू होईल.

२. जुने टायपिंग सर्टिफिकेट चालेल का की नवीन संगणक टायपिंग (GCC-TBC) आवश्यक आहे?
उत्तर: शासनाने मान्यता दिलेले अधिकृत GCC-TBC संगणक टायपिंग प्रमाणपत्र (मराठी ३० आणि इंग्रजी ४०) असणे बंधनकारक आहे.

३. नॉन-क्रिमिलेअर प्रमाणपत्र किती जुने चालते?
उत्तर: ऑनलाइन अर्ज करताना ज्या आर्थिक वर्षात भरती जाहीर झाली आहे (चालू वर्ष २०२६-२७), त्या वर्षात वैध असणारे नॉन-क्रिमिलेअर प्रमाणपत्र सादर करावे लागेल.

४. शिपाई (Peon) पदाची नवीन नोकरभरती या अंतर्गत होणार का?
उत्तर: नाही. शासनाच्या धोरणानुसार चतुर्थश्रेणी पदे (शिपाई व इतर) व्यपगत (Cancel) करण्यात आली असून, शाळांना आता शिपाई भत्ता अनुज्ञेय करण्यात आला आहे. त्यामुळे ही भरती लिपिक, लॅब असिस्टंट आणि ग्रंथपाल या पदांसाठीच असेल.

५. या भरतीची निवड प्रक्रिया कशी असेल?
उत्तर: ही भरती नवीन ऑनलाईन पोर्टलद्वारे पारदर्शक पद्धतीने केली जाणार आहे. निवड झालेल्या उमेदवारांची पडताळणी आणि वैयक्तिक मान्यता (Individual Approval) थेट शिक्षण उपसंचालक किंवा शिक्षणाधिकाऱ्यांमार्फत ऑनलाइन केली जाईल.